Ayetlere göre, kurban kesme geleneği ilk olarak, İbrahim peygamberin, oğlu İsmail peygamberi Hak yolunda kurban vermeye niyetlenmesi ile başlamıştır. Bu niyet sonradan değişerek insanın Allah için kurban edilmesi yerine, sembolik bir örnek olarak hayvanların kurban edilmesi uygun görülmüştür. Allah için kurban olmak, Hak ya’ da Allah için mücadele verenlerin o yolda şehit olmaları ile aynı anlamdadır. Geleneksel olarak bayramlarda ve diğer günlerde kesilen kurbanlar, özüne ve amacına uygun olarak günahı ve sevabı tartılarak kesilmemektedir. Bunun böyle olduğu, kurban kesmekle ilgili şu ayetle’ de anlaşılabilir: Hac suresi (22/88) 37. “ Onların etleri’ de kanları’ da Allaha asla ulaşmaz; fakat sizin takvanız (Günahtan sakınma) Ona ulaşır. Onları size bu şekilde boyun eğdirdi’ ki, sizi hidayete erdirdiği için Allah’ı yücelterek anasınız.” Bu ayette’ de anlaşıldığı gibi, kurban kesme geleneği ve yönteminin günümüzdeki koşullara uygun olmadığı ve bunun için işlenen günahın kazanılan sevaptan çok fazla olduğu görülmektedir.
Sevaplardan ağır basan günahlardan biri, hayvanlara acı ve eziyet verilerek kesilip öldürülmesidir. Ayetlerin indirildiği çağa göre, yaşadığımız çağda hayvanları uyuşturarak acı vermeden çeşitli kesme yöntemlerinin olduğu bilinmektedir. Bu olanaklar var’ iken, hayvanlara eziyet edilerek kesilip öldürülmeleri, en büyük günahlardan biridir. Bu günahlardan biride, günlük kesilen hayvanlar hariç, sadece kurban bayramlarında her sene ve bir günde, geleneksel olarak milyonlarca hayvanın kesilmesi ve bu kadar yoksulluk yaşanırken, Müslümanlara büyük bir ekonomik zararın gelmesidir.
Aklı ve vicdanı olan her insan, yukarda’ ki ayeti’ de göz önünde tutarak doğru yorumlayıp iyi anlayarak günah işlemeden hangi şartlarda ve nasıl kurban kesilmesi gerektiğini düşünür ve ona göre hareket eder. Bununla ilgili köklü bir değişimin sağlanması’ da ancak devletler tarafından kanunlarla tam olarak sağlanabilir.
Mehmet Güner (Araştırmacı yazar)